اختلال در دامنه t.me یک «نقص فنی» ساده نبود؛ یک «عملیات نظامی» در فضای سایبر بود. وقتی این دامنه به عنوان شاهراه اصلی دسترسی میلیونها کاربر به تلگرام، با دستور نهادهای امنیتی-تحریمی آمریکا (اوفک) از دسترس خارج میشود، نقاب از چهره «اینترنت جهانی» برداشته میشود. اینترنت نه بیطرف است، نه مستقل و نه متعلق به جامعه جهانی؛ اینترنت یک «ابزار اعمال قدرت» برای کاخ سفید است.
ماجرای t.me سندِ رسوایی آزادی اینترنت به سبک آمریکایی است. واشنگتن هر زمان که اراده کند، دسترسی ملتها به خدمات پایه ارتباطی را قطع میکند. این اقدام، یک تجاوز آشکار به حاکمیت ملی کشورهاست. وقتی شریانهای ارتباطی یک ملت در مشت واشنگتن است، یعنی ما در فضای مجازی «مستأجر» هستیم و صاحبخانه هر زمان بخواهد میتواند ما را بیرون کند.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بهویژه در اصول ۹، ۳، ۱۵۲ و ۱۵۳، هرگونه «سلطهپذیری» را خط قرمز خود میداند. در عصر حکمرانی دیجیتال، زیرساختهای ارتباطی نه ابزار فنی، که بخشی از «قلمرو استقلال ملی» هستند. سپردن این زیرساختها به دستان بیگانگان، عینِ خروج از دایره استقلال و نقض صریح قاعده «نفی سبیل» است. نمیتوان مدعی استقلال بود اما در زیرساختهای حیاتی، وابسته به «دکمه» دشمن باقی ماند.
زمان تعارفات گذشته است؛ تشکیل «مثلث استقلال دیجیتال» تنها راه نجات. وقت آن رسیده است که ایران، روسیه و چین، از سطح همکاریهای دیپلماتیک فراتر رفته و «جبهه مقاومت سایبری» خود را تشکیل دهند. این سه کشور، قربانیان اصلی «استبداد دیجیتال» آمریکا هستند. اگر قرار است سلطه واشنگتن درهم شکسته شود، باید «نظمی موازی» ایجاد کرد. ما نیازمندِ زیرساختهای مشترک، مراکز داده مستقل، پروتکلهای ارتباطیِ غیروابسته به آمریکا و سازوکارهای حقوقیِ فراملی هستیم که از «نفوذ و سلطه» یانکیها مصون باشد. این ائتلاف، دیگر یک انتخاب نیست، یک ضرورتِ دفاعی برای بقای حاکمیت ملی است.
حقیقت تلخ این است: اختلال t.me یک اخطار بود. اگر ایران، روسیه و چین امروز برای طراحی «اینترنت مستقل» همافزایی نکنند، فردا باید شاهد قطعیهای گستردهتر و فروپاشی تدریجی حاکمیت دیجیتال خود باشند. وقتِ خروج از این اسارتِ فناورانه و ایجاد بلوکِ قدرتِ دیجیتال فرا رسیده است.
سید علیرضا طباطبائی (هیئت علمی دانشگاه علوم قضائی و معاون پژوهش انجمن دین و فضای مجازی حوزههای علمیه)
